KPSS Uluslararası İlişkiler Konu Anlatımı Detaylı 3. Bölüm

  • 29 Mart 2018
  • 345 kez görüntülendi.
KPSS Uluslararası İlişkiler Konu Anlatımı Detaylı 3. Bölüm

KPSS Uluslararası İlişkiler Konu Anlatımı Detaylı

– Kıyıya paralel olarak dağılmış kayalıklar, kıyının bir parçası sayılmakta ve bu kıyıların en dış noktaları birleştirilerek oluşturulan çizgi devletin kıyı çizgisi olarak kabul edilmektedir.

– İnsanlar arasındaki işbölümü ve benzeyiş sonucunda toplumsal dayanışmanın ortaya çıkacağını ve benzer bir şekilde uluslararası hukuk kurallarının dayanağının da toplumsal dayanışma olduğunu savunan kuram Sosyolojik kuramdır. Sosyolojik kuram, Georges Scellén’in görüşleri üzerine dayanmaktadır.

Ekonomik ve Sosyal Konsey, 1946 yılında BM’nin kendisine verdiği alt organlar kurma yetkisine dayanarak İnsan Hakları Komisyonu’nu kurmuştur.

– Kıyı devletinin karadan esas çizgisinden itibaren sahip olduğu münhasır ekonomik bölge uzunluğu 200 deniz milidir.

– Uluslararası hukukta diplomasi temsilciliklerine tanınan ayrıcalıklar ve dokunulmazlıklar: Bina ve araç dokunulmazlığı, Arşiv ve belge dokunulmazlığı, Haberleşme serbestliği, Gümrük ve vergi ayrıcalığı

– Yabancı bir kişinin devlet içinde uzun süre yaşaması, burada yetişmesi veya o ülkenin ekonomisine katkı sağlaması suretiyle uyrukluk kazanmasına Telsik denir.

– Uluslararası diplomasi ilişkilerinde, devletlerin özellikle uluslararası konferanslarda ve uluslararası örgüt toplantılarından kendilerini temsil etmesi amacıyla belirli süreler için gönderdikleri temsilcilere Geçici diplamasi temsilcileri denir.

– BM Güvenlik Konseyi daimi üyeleri: Fransa, İngiltere, Rusya, Çin, ABD

İzleme hakkının doğabilmesi için; Yasalara aykırı eylemlerde bulunan geminin suçu işlediği deniz alanında bulunduğu anda başlaması, Yabancı geminin algılayabileceği şekilde dur emrinin verilmesi, Herhangi bir kesintiye uğramaması, Kıyı devletinin yetkili gemileriyle ve uçaklarıyla yapılması gerekir.

– Evrensel özelliklere sahip yapılageliş (teamül) kurallarının kodifikasyon çalışmaları ilk defa 1899 ve 1907 La Haye Konferanslarında başlamıştır.

– Antlaşma taraflarından birisinin antlaşmanın getirdiği hak ve çıkarlardan artık yararlanmayacağını belirterek antlaşmaya son vermesi vazgeçme ile mümkündür.

Hava hukukuyla ilgili düzenlenen ilk antlaşma 1919 Hava Ulaşımı Sözleşmesi

Uluslararası Adalet Divanı ile ilgili olarak Divana başvurma yetkisi sadece devletlere aittir.

AB’nin ana organları: Komisyon, Konsey, Avrupa Parlementosu, Adalet Divanı, Sayıştay

Avrupa Toplulukları Adalet Divanı 25 yargıçtan oluşmaktadır.

– Türkiye Cumhuriyeti adına yetki belgesine gerek kalmaksızın antlaşma görüşmelerinde bulunma yetkisine Cumhurbaşkanı, Başbakan, Dışişleri Bakanı, Yurt dışında devlet ya da uluslararası örgütler nezdinde görevlendirilen diplomasi temsilciliği şefleri sahiptir.

Bütün devletlerin deniz haydutluğu suçunu önleme ve cezalandırma yetkisi vardır.

– Uluslararası ilişkilerde devleti en üstün güç olarak kabul eden ve devletin kendi yetkilerini sınırlamasıyla uluslararası hukuk kurallarının doğacağını savunan kuram Kendi kendini sınırlama kuramıdır.

Uçak kaçırma suçuyla ilgili olarak uluslararası alanda imzalanan ilk antlaşma 1963 Uçaklarda İşlenen Suçlar ve Diğer Bazı Eylemlere İlişkin Tokyo Sözleşmesi

– Uyruğunda ikamet ettiği ülkeyi çeşitli baskılar sonucunda terk ederek başka bir devletin koruması altına giren kişilere Sığınmacı denir.

1969 Viyana Anlaşmalar Hukuku Sözleşmesi’nde, yükümlülüklerin kabul edilmiş olması için kabulün yazılı olması gerektiği belirtilmiştir.

– AİHS çerçevesinde, sözleşmeye taraf olan devletlerin olağanüstü durumlarda bile Yaşama hakkı, işkence yasağı, kölelik ve zorla çalıştırma yasağı konularında kısıtlama yapamayacakları öngörülmüştür.

– Antlaşmaların sona erdiren durumlar: Antlaşma koşullarında köklü değişikliklerin ortaya çıkması, Antlaşmanın uygulanması için gerekli olan bir hususun kaybolması veya yok olması, Taraflardan birinin antlaşmada düzenlenmemesine rağmen antlaşmadan vazgeçmesi, Belli bir süre sonra karşılıklı yükümlülüklerin yerine getirilmesiyle antlaşmanın sona ereceğinin kararlaştırılması

– Uluslararası alanda, uluslararası organların çalışma koşullarını düzenleyen belgeleri ifade etmek için Statü terimi kullanılır.

– Kıyı devletinin bitişik bölgesi üzerinde denetleme ve cezalandırma yetkilerini kullanabileceği konular: Sağlık, Göç, Maliye, Gümrük

– Tarafların uluslararası yargıç ya da hakeme yetki vermesiyle sorunun çözüme ulaştırılmasına Hak ve Nısfet denir.

– Avrupa Topluluğu’nun ilk kez Avrupa Birliği adıyla anılmaya başlanması Maastricht Antlaşması ile gerçekleşmiştir.

Akarsu ölçütünün devletler arasındaki sınırları belirlemede kullanılması durumunda, akarsuların en derin noktalarını birleştiren çizgiyi ifade etmek amacıyla Thalweg kullanılır.

Süveyş Kanalı’nın hukuki rejimini düzenleyen ve bugün de hala hükümleri geçerli olan düzenleme 1888 İstanbul Sözleşmesi

– Antlaşma tarafları antlaşmaya çekince koyan tarafın bildirimine 12 ay içinde itiraz etmezlerse çekince konulmuş hükmü kabul etmiş sayılırlar.

İlk ada tanımı 1930 La Haye Kodifikasyon Konferansında yapılmıştır.

– Avrupa Parlementosu danışma meclisi niteliğindedir. Avrupa Parlementosu’nun görevleri arasında Danışma, Denetim, Yasama, Görüş Bildirme yer alır.

– “İnsanlığa karşı suç” kavramı ilk kez Nuremberg Uluslararası Askeri Mahkemesi Statüsünde kabul edilmiştir.

– BM Deniz Hukuku Sözleşmesine göre devletler, esas çizgilerinden başlayarak 12 deniz milini aşmayacak sınıra kadar karasularının genişliğini saptama hakkına sahiptir.

Antlaşma tarafları arasında imzalanan belgenin yazılı olmaması durumunda da antlaşmanın varlığından söz edilebilecektir.

– Türkiye’nin karasuları genişliği Ege’de 6 deniz milidir.

– Bir devletin hukuka aykırı olmayan davranışından zarar gören devletin, uluslararası hukukun kurallarına uygun bir biçimde zarar veren devlete zarar veren devlete karşılık vermesine Misilleme adı verilir.

– Bir uluslararası hukuk kişisinin kendi dışında ortaya çıkan bir olayı, durumu ya da eylemi kendisi tarafından yasal kabul edildiğini tek taraflı olarak bildirmesi işlemine Tanıma denir.

– BM bünyesinde uluslararası hukukun geliştirilmesi ve kodifikasyonunu teşvik etme görevi Genel Kurul’a verilmiştir.

Kendi kendini sınırlama kuramı, Bileşik irade kuramı uluslararası hukukun bağlayıcılık gücünün devlet iradesinden kaynaklandığını savunur.

– İki devletin aralarında yaptıkları antlaşmada En çok gözetilen ulus kaydını koymasıyla, üçüncü devletlerle yapılan bir antlaşmanın ilk antlaşma hükümlerine göre daha iyi şartlar taşıması halinde bu şartlardan diğer devlet de yararlanacaktır.

– Uluslararası hukukun asli kaynakları: Antlaşmalar, Yapılageliş (teamül), Hukuk genel ilkeleri Uluslararası hukukun tali kaynakları: Mahkeme kararları, Doktrinler

Devletler arasında ortaya çıkan bir uyuşmazlık durumunda, üçüncü bir tarafın kendi isteğiyle ya da uyuşmazlık taraflarının isteği üzerine görüşmelere katılarak uyuşmazlığın çözümüne yardımcı olmasına Arabuluculuk denir.

– Bir devletin sahip olduğu tüm yetkilere sahip olmasına rağmen, başka devletler arasındaki savaşlara katılmama ve barış zamanında ittifak antlaşmalarına taraf olmama yükümlülüğü altında olan devletlere Sürekli tarafsız devlet adı verilir.

– Basit usulle yapılan ve tarafların karşılıklı görüşme zorunluluğunu ortadan kaldıran antlaşmalar için kullanılan terim Nota (mektup) teatisidir.

Her hukuk düzeninde alt ve üst normlar olduğunu ve bu normlar arasındaki hiyerarşik düzenin en üstünde bir temel norm olduğunu savunan Hans Kelsen, uluslararası hukuk içindeki temel normu açıklamak için Pacta Punt Servanda kavramını kullanmıştır.

Antlaşmanın uygulanması sırasında çekince konulamaz.

– Bir antlaşmanın uygun bulma yasasının gerektirip gerektirmediğini değerlendirme yetkisi Dışişleri Bakanına aittir.

Uzay aracının fırlatılmadan önce uçuşla ilgili bilgilerin Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği

kaydettirilmesi gerekir.

Birbiriyle çakışan antlaşmalarda yer alan bir devletin her iki antlaşma hükümlerine de uyması gerektiğini belirten ilke Pacta Punt Servanda ilkesidir. (Ahde Vefa)

Tarafların ortak yorumlarına, Uluslararası yargı ya da hakemlik organlarının yorumlarına antlaşma taraflarının uyma zorunluluğu vardır.

Münhasır ekonomik bölge üzerinde diğer devletlerin saklı tutulan hakları: Ulaştırma, Kablo ve boru döşeme, Haberleşme

– BM bünyesinde Uluslararası Hukuk Komisyonu, Genel Kurul tarafından 1947 yılında, uluslararası hukukun geliştirilmesi ve tedvini için kurulmuştur. Komisyon, Genel Kurul tarafından 5 yıllığına seçilen 34 üyeden oluşmakta ve yılda bir kere toplanmaktadır.

Hukuk genel ilkeleri uluslararası hukukta ilk defa 1907’deki 2. La Haye Konferansında ortaya çıkmıştır.

Tüzel kişilerin uyrukluk kazanmaları bağlı oldukları devletin yasalarınca belirlenir. Uygulamada kullanılan temel ölçütler: Kurulduğu yer, İşletme ise merkezinin bulunduğu yer, Sermayesinin bulunduğu yer, O ülke kaynaklı bir sermaye ise denetim yetkisine sahip olup olmadığı, Yöneticilerinin, ortaklarının ya da üyelerinin uyruğu, Merkezi denetim yetkisine sahip olanların uyruğu

– AİHM’ye yapılacak devlet başvurularının kabul edilebilirliğini inceleme yeri Dairedir.

– BM Ekonomik ve Sosyal Konseyi’nin üye sayısı 54

– Devletlerin uluslararası ilişkilerinde, misyon şefinin atanabilmesi için kabul eden devletten almaları gereken açık rızaya Agreement adı verilir.

Bir kıyı devletinin, zararsız geçiş hakkı konusundaki yetkileri ve yükümlülükleriyle ilgili olarak Zararlı geçiş yapan ticari amaçlı devlet gemilerini cezalandırabilir.

Birinci Deniz Hukuku Konferansı sonunda kabul edilen sözleşmeler: Karasuları ve Bitişik Bölge Sözleşmesi, Kıta Sahanlığı Sözleşmesi, Açık Deniz Sözleşmesi, Açık Denizlerde Balıkçılık ve Biyolojik Kaynakların Korunması Sözleşmesi

Papalık Devletinin bugünkü statüsü 1929 Latran Antlaşmaları uyarınca düzenlenmiştir.

Yüzölçümü bakımından küçük olup bir ya da iki büyük devlet tarafından çevrelenmiş bulunan ve uluslararası hukukta bir takım özelliklere sahip olan devletlere Minyatür devlet adı verilir.

– Uluslararası hukukta kabul gören ülke kazanma biçimleri: Devir, Fetih, Katılma, İşgal, Kazandırıcı zamanaşımı, Yetkilerin el değiştirmesi

– 1982 tarihli BM Deniz Hukuku Sözleşmesi gereğince, bitişik bölge genişliği karasularının ölçülmeye başlandığı esas çizgiden itibaren en çok 24 deniz milidir.

– Türkiye Cumhuriyeti’nde uluslararası antlaşmaları onaylama yetkisinin cumhurbaşkanına ait olacağı ilk olarak 1961 Anayasası’nda belirtilmiştir.

– Kıta kenarının uç noktasına kadar devam eden ve kıyı devletinin kara ülkesinin deniz altındaki doğal uzantısı boyunca uzanan deniz alanına Kıta sahanlığı denir.

– Bir antlaşmayla ilgili çeşitli konuların açığa kavuşturulması, anlamının ve kapsamının açıklanması gerektiğinde ilk olarak Tarafların ortak yorumuna başvurulur.

– Bir devletin diğer ülkelerde kullanabileceği ülkesel nitelikli yetkiler: İşgal, İzleme, Kiralama, Kapitülasyon Uyrukluk ise kişisel nitelikli yetkilerdendir.

1998 yılında Roma’da oluşturulan Uluslararası Ceza Mahkemesi Statüsünde, insanlığa karşı suç olarak kabul edilen fiiller: Köleleştirme, Zulmetme, Irk ayrımcılığı (apartheid), Irza geçme, Kasten öldürme, İşkence, Soykırım, Hapsetme, Cinsel zorlama, Halkın sürülmesi ya da mecburi nakli, Fiziki bütünlüğe ya da ruh sağlığına yönelik insanlık dışı davranışlar

– Devletler Karasuları, İçsular ve Boğazlar üzerinde en geniş yetkiye sahiptir.

– Uygulanan uluslararası hukukta kural olarak, bir devletin diğer bir devlete katılması halinde, katılan devletin başka devletlerle yaptığı siyasal özellikteki antlaşmalar geçerliliğini yitirir.

– Lozan Barış Antlaşması’nın 30. maddesinde belirtilen, Türkiye’den ayrılan ülkeler üzerinden yaşayan Türk uyruklarının o ülke devletinin uyruğuna geçeceği kuralı Ardıllık ile açıklanır.

– “BM bünyesinde, Genel Sekreterin seçilmesi Güvenlik Konseyinin tavsiyesi üzerine Genel Kurul atamasıyla gerçekleşir.”

– AİHM’de davalara bakmakla yetkili 3 Komite, 7 Daire, 17 Büyük Daire yargıcı bulunmaktadr

Devlet başkanının yararlanabileceği dokunulmazlık ve ayrıcalıklar: Yabancı bir devlet mahkemesinde yargılanamama, Resmi ziyaretlerde gümrükten muafiyet, Yabancı devlet mahkemelerine tanık olarak çağrılamama, Yabancı ülkede bulundukları sürece o devletçe korunmak ve her türlü tedbirin alınması Devlet başkanının yabancı bir ülkede sahip olacağı mallarla ve verasetle ilgili vergileri ödemesi gerekmektedir.

– Bir devletin başka bir devleti tanımasıyla ilgili olarak şüphelerinin olması nedeniyle, hukuki tanımanın sonuçlarından kaçınmak amacıyla fiili tanımada bulunması işlemini ifade etmek için kullanılan kavram De facto tanımadır.

– Yeni ortaya çıkan bir devletin bütün hukuksal etkileriyle tanınması De jure tanımadır.

– Bir devlet ülkesinde görevli bulunan diplomasi temsilcilerinin tümünün oluşturduğu topluluğa Kordiplomatik Kordiplomatiğin başkanına da Doyen denir.

– Hukuki sonuçlar ortaya çıkaracak özelliklere sahip bir durumun, olayın ya da belgenin üçüncü kişilerin bilgisine sunulması işlemine Bildirim adı verilir.

Sığınma hakkı, Serbest dolaşım hakkı, Yerleşme hakkı İnsan Hakları Evrensel Bildirgesinde bulunmasına karşılık, 1966 tarihli Kişisel ve Siyasal Haklar Uluslararası Sözleşmesi’nde yer almayan haklardandır.

– Devletler nezdinde görevli bulunan diplomasi temsilcilerinin görevini sona erdiren durumlar: Diplomatik ilişkilerin kesilmesi, Sürekli olarak geri çağrılma, Persona non grata ilan edilmesi, Kabul eden devletin yok olması, Temsil süresinin dolması

Diplomasi temsilcilerine tanınan ayrıcalıklar ve dokunulmazlık: Kişi dokunulmazlığı, Konut dokunulmazlığı, Yargı dokunulmazlığı, Vergi ve gümrük ayrıcalığı

Günümüzde fiilen herhangi bir göreve sahip olmamakla birlikte, BM bünyesinde hukuki varlığı halen devam etmekte olan organ Vesayet Konseyi’dir.

Gemiler ve hava araçları tek uyruğa sahip olmak zorundadır.

– Uluslararası hukukta tamamlayıcı bir kaynak olarak değerlendirilen hukuk genel kurallarının antlaşmalara ve teamüllere aykırı olmayan durumlarda kullanılacağı kabul edilmiştir.

– Konsolosluk ilişkilerinde, fahri konsolosların Kişi dokunulmazlıkları yoktur.

Ruanda Uluslararası Mahkemesi BM Güvenlik Konseyi kararına dayanılarak kurulmuştur.

Konsolosluk görevlilerinin görevlerini sona erdiren başlıca durumlar: Konsolosluk ilişkilerinin kesilmesi, Gönderen devletin konsolosu geri çağırması, Kabul eden devletin exequaturu (buyrultu) geri alması, Kabul eden devletin konsolosu persona non grata ilan etmesi, İstifa, emeklilik ve ölüm

Sığınmacı statüsüne sahip kişiler sığınılan devletin vatandaşlarıyla paralel imkanlardan yararlanırlar. Bu çerçevede, sığındıkları ülke içinde meslek sahibi olabilir, sendika ve dernek kurma haklarından yararlanabilirler.

– Bir devletin ülkesi içindeki ticari amaçlı uçuşları sadece kendi uyruğundaki sivil hava araçlarına tanıması hakkına Kabotaj denir.

– BM’nin ilkeleri: Bütün üyelerin egemen eşitliği, Yükümlülüklerin iyi niyetle yerine getirilmesi, Üyelerin diğer devletlerin ülke bütünlüğüne ve siyasal bağımsızlığına karşı kuvvet kullanmaması ve tehditten kaçınması, Üyelerin örgüt gelişimini desteklemesi, Örgüt üye olmayan devletlerin de, barışın ve güvenliğin gerektirdiği ölçüde, ilkelere uygun davranmaya zorlanması, Örgüt üyelerinin ulusal yetkisine giren işlerine karışılmaması

 

Yeni Konulardan haberdar olmak için lütfen mail abonemiz olun.

Mail adresinizi buraya yazınız:

Açılan Pencereden Güvenlik Kodunu Gir.Sana Gelecek Olan Doğrulama Linkine Tıkla.Aboneliğiniz Aktif.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

Bir Cevap Yazın

test